Slaapapneu is een aandoening die vaak wordt herleid tot luid snurken of slaperigheid overdag. Toch is het medische verhaal veel complexer. Bij slaapapneu raakt de ademhaling tijdens de slaap herhaaldelijk verstoord, met gevolgen voor de slaapkwaliteit, het zuurstofgehalte en de belasting van het lichaam. In ons slaaplabo wordt die problematiek benaderd vanuit gespecialiseerde slaapgeneeskunde, in nauwe samenwerking tussen de afdelingen pneumologie, neurologie en het hoofd-halscentrum.
Wat is slaapapneu?
De meest voorkomende vorm is obstructief slaapapneusyndroom, ook wel OSAS genoemd. Daarbij klapt de bovenste luchtweg tijdens de slaap herhaaldelijk gedeeltelijk of volledig dicht. De ademhaling vermindert dan sterk of stopt tijdelijk. Dat leidt tot korte wekreacties, verstoring van de slaap en schommelingen in het zuurstofgehalte.
Voor veel mensen blijft dat proces onzichtbaar. Ze herinneren zich geen nachtelijke ademstops, maar voelen wel de gevolgen: een niet-herstellende slaap, vermoeidheid, concentratieproblemen of een zwaar gevoel bij het opstaan. De aandoening speelt zich dus af in de slaap, maar de impact reikt vaak tot overdag.
Meer dan een hinderlijk slaapfenomeen
Doordat het lichaam telkens opnieuw moet reageren op het herhaaldelijk onderbreken van de ademhaling, ontstaat fysiologische stress. De slaap wordt gefragmenteerd, het zuurstofniveau daalt tijdelijk en het zenuwstelsel blijft geactiveerd. Dat verklaart waarom slaapapneu op langere termijn medisch relevant wordt. Vooral bij ernstige vormen van slaapapneu is er een link met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.
Het is belangrijk om slaapapneu niet te zien als “alleen maar snurken”. Snurken kan aanwezig zijn zonder slaapapneu, maar slaapapneu is een echte medische aandoening waarbij objectieve meting nodig is om de ernst en betekenis correct te beoordelen.
Dr. Joke Leemans, longarts in Sint-Trudo Ziekenhuis en gespecialiseerd in slaapapneu, vertelt: “Bij slaapapneu wordt vaak gedacht aan snurkende mannen met overgewicht. Hierdoor wordt de diagnose vaak onderschat bij vrouwen, die minder ‘typische’ klachten vertonen. Vermoeidheid, niet-verkwikkende slaap en doorslaapproblemen kunnen bij vrouwen zeker ook wijzen op slaapapneu als onderliggende oorzaak. Wie twijfelt, bespreekt dit best met de huisarts of een specialist. Een goede diagnose en behandeling kunnen de slaapkwaliteit én de algemene gezondheid merkbaar verbeteren.”
Wat is het verschil tussen snurken en slaapapneu?
Snurken ontstaat door trillingen in de bovenste luchtweg tijdens het slapen. Dat kan hinderlijk zijn, maar is op zich geen medische aandoening.
Bij slaapapneu is er meer aan de hand: de luchtweg vernauwt of sluit tijdelijk af, waardoor de ademhaling herhaaldelijk vermindert of stopt. Dit veroorzaakt slaapverstoring en kan medische gevolgen hebben. Een slaaponderzoek is soms nodig om het verschil tussen snurken en slaapapneu vast te stellen.
Hoe beoordelen we de ernst van slaapapneu?
Om slaapapneu te beoordelen, kijken artsen onder meer naar de AHI, de apneu-hypopneu-index. Dat cijfer geeft aan hoeveel ademstops en gedeeltelijke ademhalingsonderbrekingen gemiddeld per uur slaap optreden. Internationaal wordt meestal gesproken van milde slaapapneu vanaf 5 onderbrekingen per uur, matige slaapapneu vanaf 15 en ernstige slaapapneu vanaf 30. Tegelijk is dat cijfer maar één deel van het verhaal. Ook de ernst van de zuurstofdalingen, de verstoring van de slaap en het algemene klinische beeld zijn belangrijk.
Dat onderscheid is cruciaal voor patiënten die online op zoek gaan naar informatie. Een getal alleen zegt niet alles. Twee mensen met een gelijkaardige index kunnen toch een heel ander klachtenpatroon of risicoprofiel hebben. Net daarom gebeurt de interpretatie altijd in een ruimer medisch kader.
Hoe wordt slaapapneu behandeld?
Een correcte diagnose begint met een degelijk slaaponderzoek. In ons slaaplabo gebeurt dat via polysomnografie. Daarbij worden tijdens de nacht verschillende signalen geregistreerd, zoals ademhaling, zuurstofsaturatie, slaapkwaliteit en bewegingen.
Niet elk traject start op dezelfde manier
De bekendste behandeling van obstructieve slaapapneu is CPAP, waarbij via een masker lucht onder lichte overdruk wordt toegediend om de bovenste luchtweg open te houden tijdens de slaap. Bij een kleinere groep patiënten kan een behandeling met een beugel (MRA) ook volstaan.
Toch bestaat behandeling niet uit één standaardantwoord voor iedereen. De keuze hangt af van de ernst van de aandoening, de objectieve resultaten van het slaaponderzoek, de aard van de klachten en het bredere medische profiel. In België wordt behandeling bovendien mee bepaald door duidelijke medische en terugbetalingscriteria. Daardoor is een correcte diagnose niet alleen wenselijk, maar de basis van het hele traject.
Waarom de rol van het slaaplabo zo belangrijk is
Slaapapneu lijkt soms eenvoudig: snurken, ademstops, een test en eventueel een toestel. In werkelijkheid vraagt de aandoening om een nauwkeurige beoordeling. Niet elk snurkprobleem is slaapapneu. Niet elke slaapapneu is even ernstig. En niet elke behandeling is voor elke patiënt geschikt.
In Sint-Trudo Ziekenhuis werkt het slaaplabo daarom nauw samen met de afdelingen pneumologie, neurologie en het hoofd-halscentrum, met aandacht voor een gespecialiseerde diagnose bij ademhalingsgerelateerde slaapstoornissen.
Wil je graag meer weten of een afspraak maken?
Ga via de link hieronder naar de afdelingspagina van ons slaaplabo voor meer informatie of om de contactgegevens te raadplegen.
