Van tumorcel tot afweercel: hoe immuuntherapie inzetten bij longkanker?
Overzicht
Datum
Longkanker is een complexe ziekte. Niet elke longtumor gedraagt zich op dezelfde manier en niet elke behandeling werkt bij elke patiënt even goed. De voorbije jaren is de behandeling van longkanker sterk geëvolueerd. Naast chirurgie, chemotherapie, radiotherapie en doelgerichte therapie heeft ook immuuntherapie een belangrijke plaats gekregen.
Bij immuuntherapie wordt het eigen afweersysteem gestimuleerd om kankercellen beter te herkennen en aan te vallen. Dat klinkt eenvoudig, maar voor deze behandeling is een doorgedreven kennis van de tumor, het immuunsysteem en de algemene gezondheidstoestand van de patiënt nodig.
Wat gebeurt er bij longkanker?
Longkanker ontstaat wanneer cellen in de longen ongecontroleerd beginnen te groeien. Die afwijkende cellen kunnen samen een tumor vormen. Soms blijft de ziekte beperkt tot één plaats in de long, maar ze kan ook doorgroeien naar omliggend weefsel of zich verspreiden naar andere delen van het lichaam.
Er bestaan verschillende types longkanker. De meest voorkomende vorm is niet-kleincellige longkanker. Daarnaast bestaat ook kleincellige longkanker, een agressievere vorm die zich vaak sneller verspreidt. Het precieze type longkanker vaststellen is belangrijk, omdat het mee bepaalt welke behandeling mogelijk en zinvol is.
Bij de keuze van een behandeling kijken artsen niet alleen naar de plaats en de grootte van de tumor. Ook microscopisch onderzoek, beeldvorming en bijkomende testen op tumorweefsel spelen een grote rol. Zo kan onderzocht worden of bepaalde kenmerken van de tumor aanwezig zijn, zoals PD-L1 of specifieke genetische afwijkingen. Die informatie helpt om in te schatten welke behandeling aangewezen is.
Hoe werkt immuuntherapie?
Ons immuunsysteem beschermt ons lichaam tegen indringers zoals virussen en bacteriën. Ook afwijkende cellen kunnen door het immuunsysteem herkend en opgeruimd worden. Kankercellen zijn echter slim: ze ontwikkelen mechanismen om zich te verbergen voor het immuunsysteem of om de afweerreactie af te remmen. Dat doen ze door gebruik te maken van zogenaamde checkpoints (PD-1/PD-L1), natuurlijke remmen in het immuunsysteem die voorkomen dat het afweersysteem te fel reageert en gezonde weefsels aanvalt. Sommige kankercellen maken misbruik van die remmen en kunnen verder groeien door het immuunsysteem als het ware uit te schakelen.
Immuuntherapie grijpt in op deze checkpoints om de rem gedeeltelijk van het immuunsysteem te halen. Zo kunnen afweercellen de kankercellen opnieuw beter herkennen en aanvallen.
Wanneer komt immuuntherapie in beeld?
Immuuntherapie kan in verschillende fases van longkanker een rol spelen. Bij uitgezaaide longkanker kan immuuntherapie helpen om de ziekte af te remmen en de levensverwachting te verbeteren. Soms wordt immuuntherapie gecombineerd met chemotherapie of andere geneesmiddelen.
Ook bij longkanker die nog geopereerd kan worden, wordt immuuntherapie steeds vaker toegepast in specifieke situaties. Zo kan immuuntherapie voor of na de operatie overwogen worden, afhankelijk van het type tumor, het stadium en de resultaten van bijkomende testen. Of immuuntherapie al dan niet wordt ingezet, wordt altijd beslist op basis van de kenmerken van de tumor, de algemene gezondheidstoestand en de verwachte voordelen en risico’s.
Waarom werkt immuuntherapie niet bij iedereen?
Een belangrijke nuance is dat immuuntherapie niet bij elke longtumor aanslaat. Sommige tumoren zijn gevoeliger voor het immuunsysteem dan andere. Factoren zoals het type longkanker, de hoeveelheid PD-L1 op de tumorcellen, eerdere behandelingen en de algemene conditie van de patiënt kunnen een rol spelen.
Daarom is een grondige analyse zo belangrijk. Voor de start van een behandeling worden verschillende onderzoeken samengebracht: beeldvorming, weefselonderzoek, bloedonderzoek en soms moleculaire testen. Hierdoor beschikken artsen over voldoende informatie om een behandelplan op te stellen dat is afgestemd op de specifieke situatie van de patiënt.
Een behandeling in volle ontwikkeling
Immuuntherapie heeft de behandeling van longkanker de voorbije jaren sterk veranderd. Bij sommige patiënten kan de ziekte hierdoor langer onder controle blijven, wat de levensverwachting kan verbeteren.
Daarom blijft wetenschappelijk onderzoek belangrijk. Nieuwe combinaties, betere voorspellende testen en verfijnde behandelstrategieën helpen artsen om steeds gerichter te behandelen. De toekomst van longkankerzorg ligt niet in één behandeling voor iedereen, maar in een steeds persoonlijkere aanpak op basis van de kenmerken van de ziekte.
Meer weten over longkanker of immuuntherapie?
Wie vragen heeft over longkanker, onderzoeken of mogelijke behandelingen, bespreekt dit best met de behandelend arts. De longarts kan uitleggen welk type longkanker werd vastgesteld, welke onderzoeken nodig zijn en welke behandelopties in aanmerking komen. Wil je graag meer informatie of een afspraak maken? Neem dan een kijkje op onze afdelingspagina van pneumologie.
