HPV-vaccinatie

Een vaccinatie is de meest effectieve manier om je te beschermen tegen de gevaarlijkste types van het humaan pappilomavirus, die verschillende soorten kanker kunnen veroorzaken. Het HPV-vaccin werkt het best als je het krijgt op een jonge leeftijd, voordat je seksueel actief bent.

Wat is het HPV-vaccin?

Dit vaccin beschermt tegen 9 veelvoorkomende types van het humaan papillomavirus en beschermt tegen ongeveer 90% van de gevallen van baarmoederhalskanker. Twee van deze types, HPV 16 en 18, veroorzaken 74% van de gevallen in Europa, terwijl de andere 5 types (HPV 31, 33, 45, 52 en 58) wereldwijd bijna 20% van de gevallen veroorzaken. Door je te laten vaccineren met dit vaccin verklein je het risico op baarmoederhalskanker sterk.

Basisvaccinatie (1ste middelbaar)

De HPV-vaccinatie is gratis in Vlaanderen voor jongeren in het eerste middelbaar (12 jaar). Je krijgt 2 dosissen, met een tussenperiode van 6 maanden. Dit gebeurt via het CLB (Centrum voor Leerlingenbegeleiding). Je kan je ook gratis laten vaccineren bij je huisarts, dan betaal je wel voor de raadpleging.

Inhaalvaccinatie

Heb je het vaccinatiemoment in het 1e middelbaar gemist? Dan kan je dit nog inhalen. Vanaf 1 juni 2026 wordt dit gedeeltelijk of volledig terugbetaald voor jongvolwassenen tot 30 jaar. Specifieke risicogroepen, zoals mensen met HIV of patiënten na stamcel- of orgaantransplantatie, kunnen de vaccinatie terugbetaald krijgen tot 45 jaar.

Wat kan je verwachten? 

Het vaccin wordt over het algemeen goed verdragen; de meest voorkomende bijwerkingen zijn lichte pijn en irritatie op de prikplaats en hoofdpijn.

 

Wil je nog meer weten over HPV? 

Dr. Valérie Vrijdaghs gaf hierover een lezing, de belangrijkste informatie kan je in dit artikel lezen. 

Als je in het eerste middelbaar geen HPV-vaccinatie hebt toegediend gekregen, kun je die nog tot en met de leeftijd van 30 jaar gratis inhalen.

De inenting is het meest effectief als je nog niet in aanraking bent gekomen met het virus. Daarom is het belangrijk om gevaccineerd te worden vóórdat je seksueel actief bent. In Vlaanderen krijgen jongeren van het eerste middelbaar gratis het HPV-vaccin Gardasil 9 via het CLB.

Ja, jongens kunnen net zo goed een HPV-infectie oplopen en doorgeven, omdat het virus via intiem contact wordt verspreid. Hoewel jongens geen baarmoederhalskanker kunnen krijgen, kunnen bepaalde HPV-types ook bij hen andere vormen van kanker veroorzaken, zoals aan de geslachtsorganen, anus en keel. Deze vormen van kanker komen minder vaak voor, maar zijn zeker niet te onderschatten. Baarmoederhalskanker is de meest voorkomende kanker die door HPV wordt veroorzaakt.

Ben je jonger dan 15 jaar? Dan volstaan twee vaccinaties met een tussenperiode van zes maanden. Ben je ouder dan 15 jaar? Dan wordt een schema van drie vaccinaties aanbevolen.

Het is mogelijk om je extra te laten vaccineren met Gardasil 9®, dit is echter niet gratis. Het is belangrijk om te weten dat ook een vaccinatie met Cervarix® of Gardasil® al een heel goede bescherming biedt. Screening voor baarmoederhalskanker blijft wel noodzakelijk, onafhankelijk van welk vaccin je kreeg. (Cervarix®, Gardasil® of Gardasil 9®).

Na één inenting maakt je lichaam onvoldoende afweerstoffen aan om goed en langdurig beschermd te zijn tegen HPV. Bij de tweede inenting wordt de afweerreactie versterkt en ben je voldoende beschermd. Stoppen na één vaccinatie is niet gevaarlijk, maar biedt minder goede bescherming tegen het virus. Het is dus best om je vaccinatie te vervolledigen.

Gardasil 9® beschermt niet alleen tegen HPV-types die baarmoederhalskanker veroorzaken, maar ook tegen de types 6 en 11, die verantwoordelijk zijn voor genitale wratten.

Nee, dat is niet nodig. De meeste HPV-infecties verdwijnen vanzelf. In zeldzame gevallen kan een langdurige infectie leiden tot veranderingen in de cellen van de baarmoederhals, wat later kan uitgroeien tot baarmoederhalskanker. Daarom is het belangrijk dat vrouwen vanaf 25 jaar elke 3 jaar een uitstrijkje laten nemen om eventuele afwijkingen vroeg op te sporen.

Nee, de inenting beschermt alleen tegen de HPV-types die baarmoederhalskanker veroorzaken en tegen twee types die genitale wratten kunnen veroorzaken. Het beschermt niet tegen andere SOI's zoals chlamydia, hepatitis B of HIV (het virus dat aids veroorzaakt). Veilig vrijen blijft dus belangrijk.

Baarmoederhalskanker is een kwaadaardig gezwel dat in de baarmoederhals ontstaat. Alleen vrouwen kunnen de ziekte krijgen. De baarmoederhals is het onderste deel van de baarmoeder dat overgaat in de vagina.

Er kan meestal 10 tot 15 jaar verstrijken tussen de besmetting met HPV en de ontwikkeling van baarmoederhalskanker.

Ja, dat is nog steeds heel belangrijk. Van je 25e tot je 64e word je om de drie jaar uitgenodigd om een uitstrijkje te laten nemen. Zo kunnen we, voor dat je er zelf iets van merkt, al zien of je afwijkende cellen in je baarmoederhals hebt die kunnen veranderen in een voorstadium van kanker. Het HPV-vaccin beschermt niet voor 100% tegen baarmoederhalskanker. Als je gevaccineerd bent is je kans op baarmoederhalskanker veel kleiner, maar het blijft belangrijk om regelmatig een uitstrijkje te laten nemen.

Vanaf 1 januari 2025 zal er bij vrouwen vanaf 30 jaar op het uitstrijkje eerst een HPV test uitgevoerd worden. Indien er HPV aanwezig is, zal het uitstrijkje verder onderzocht worden op afwijkende cellen. Bij vrouwen vanaf 30 jaar, zal er slechts om de 5 jaar een screening plaatsvinden als de HPV test negatief is.

Het uitstrijkje dat genomen wordt bij vrouwen vanaf 25 tot en met 29 jaar zal nog steeds eerst op afwijkende cellen onderzocht worden, alvorens eventuele HPV testing. Deze screening blijft om de 3 jaar.

Afdelingen

Wil je graag meer informatie of een afspraak maken? Dan kan je terecht bij onze gynaecologen.